در شش هفته دوم زندگی نوزاد (هفتههای ۷ تا ۱۲)، نیازها کمی متفاوت از 6 هفته اول میشود. در این مطلب، فهرست وسایل ضروری برای 6 هفته دوم زندگی نوزاد (تقریباً از هفته ۷ تا ۱۲) یعنی زمانیکه بچه از مرحله تازه متولد خارج شده ولی همچنان یک شیرخوار کوچک محسوب میشود را توضیح میدهیم.
- نوزاد در این سن هوشیارتر، فعالتر و اجتماعیتر است.
- خواب او معمولاً منظمتر شده، ولی هنوز تعداد دفعات بیداری زیاد است.
- رشد بدنی سریع ادامه دارد و نیاز به لباسها و وسایل کمی بزرگتر و متنوعتر است.
- کنجکاوی و نیاز به تحریک حسی بیشتر میشود، پس وسایل بازی و آموزشی اهمیت بیشتری پیدا میکنند.
- همچنان ایمنی، تغذیه، بهداشت و راحتی اولویت اصلی است.
به همین دلیل، وسایل ضروری در این مرحله، ترکیبی از تجهیزات مراقبت روزانه + ابزار رشد یا بازی هستند.
1- خواب و راحتی نوزاد در 6 هفته دوم زندگی
نوزادان در این سن هنوز بیشتر روز را میخوابند، اما دورههای بیداری طولانیتر شده است.
- گهواره یا تخت کودک : (محیط خواب ایمن با تشک سفت و ملحفه کشدار، بدون بالش و عروسک). همیشه تشک را سفت و بدون بالش یا اسباببازی بگذارید. ملحفه باید کشدار و دقیق اندازه تشک باشد. نوزاد را به پشت بخوابانید.
- کیسه خواب یا پتو پوشیدنی : (جایگزین امن برای پتوهای معمولی که خطر خفگی را کم میکند). پاها و بدن نوزاد را درون آن قرار دهید تا بدون خطر افتادن پتو، گرم بماند. زیپ یا دکمه را کامل ببندید.
- ملحفه اضافه : (چون حوادثی مثل ریزش شیر یا ادرار شبانه زیاد پیش میآید). همیشه در کشوی کنار تخت چند ملحفه تمیز داشته باشید تا اگر شب خیس یا کثیف شد سریع عوض کنید.
- نویز سفید : (صدای ثابت که کمک میکند نوزاد راحتتر بخوابد). دستگاه را در فاصله حداقل یک متر از تخت بگذارید، صدا را ملایم تنظیم کنید. هنگام خواب روشن کنید و بعد از خواب عمیق میتوانید خاموش کنید.
- مانیتور نوزاد : (اگر در اتاق جدا میخوابد). در اتاقی که نوزاد میخوابد بگذارید و گیرنده را کنار خودتان داشته باشید.
2- لباس نوزاد در 6 هفته دوم
در این دوره، نوزاد به لباس راحت، نرم و متناسب با فصل نیاز دارد.
- بادی نخی : (لباس پایه که راحت تعویض میشود). از قسمت دکمهدار پایین باز و بسته کنید تا راحت پوشانده و تعویض شود.
- لباس سرهمی جوراب دار : (بمنظور خواب یا پوشش کامل بدن بچه). زیپ یا دکمههای آن را هنگام خواب کامل ببندید تا پاها بیرون نماند.
- ژاکت یا سویشرت سبک : (برای تغییرات دمایی). فقط در بیرون یا مکان خنک استفاده کنید تا نوزاد بیش از حد گرم نشود.
- کلاه، جوراب، دستکش : (تنظیم دمای بدن و جلوگیری از خراشیدن صورت). دستکش را برای خواب طولانی استفاده نکنید مگر برای جلوگیری از خراشیدن صورت.
- قنداق یا پتو مخصوص : (برخی نوزادان هنوز با قنداق آرامتر میخوابند). نوزاد را با دستها کنار بدن قنداق کنید یا از مدلهای آماده با چسبک استفاده کنید.
3- بهداشت و مراقبت نوزاد در 6 هفته دوم
پوست نوزاد حساس است، پس وسایل باید ملایم باشند.
- وان حمام کودک یا پشتی شستوشو : (برای ایمنی و راحتی حمام). ابتدا آب ولرم بریزید (حدود ۳۷ درجه)، عمق کم باشد، نوزاد را با یک دست نگه دارید.
- شامپو / شوینده ملایم : (حتما بدون عطر قوی یا مواد شیمیایی). مقدار کم کف درست کنید، پوست و موی نوزاد را به آرامی بشویید، سریع آبکشی کنید.
- حوله کلاهدار : (برای گرم نگه داشتن نوزاد بعد از حمام). بلافاصله بعد از حمام نوزاد را در حوله پیچیده و سرش را خشک کنید.
- لیف نرم : (تمیز کردن پوست ظریف). برای تمیز کردن چینهای گردن، زیر بغل و کشاله ران.
- مرطوبکننده : (جلوگیری از خشکی پوست). بعد از خشک کردن بدن، لوسیون را با ماساژ آرام بزنید.
- ناخنگیر یا سوهان : (ناخنها سریع رشد میکنند و ممکن است نوزاد خودش را خراش دهد). ناخنها را وقتی نوزاد خواب است کوتاه کنید تا تکان نخورد.
4- تغذیه نوزاد در شش هفته دوم زندگی
تغذیه همچنان بیشترین فعالیت روزانه است.
- شیر مادر : (نیاز به لباس شیردهی، پد سینه، کرم محافظ). قبل از شیردهی دستها را بشویید، نوزاد را در وضعیت راحت نگه دارید. بعد از شیردهی حتماً آروغ بگیرید.
- شیر خشک : (نیاز به شیشه، سرشیشه آهسته، برس شستوشو، پایه خشککن). با آب جوشیده خنکشده طبق دستور قوطی درست کنید، از آب داغ مستقیم استفاده نکنید. شیشه را قبل و بعد از هر بار استفاده کامل بشویید.
- دستمال آروغگیر و پیشبند : (جلوگیری از لک شدن لباس). قبل از شیردهی پیشبند را ببندید، بعد از تغذیه نوزاد را روی شانه بگذارید و با دستمال آروغ بگیرید تا نفخ یا دل پیچه در معده بچه ایجاد نشود .
- بطری آب مادر : (چون شیردهی باعث کمآبی بدن میشود). هنگام شیردهی برای خودتان در دسترس داشته باشید.
5- تعویض پوشک در 6 هفته دوم
نوزاد هنوز روزانه چندین بار پوشک عوض میکند.
- پوشک مناسب سایز : (تغییر سایز به سایز ۱ یا بالاتر در این سن رایج است). نوار چسب را نه خیلی سفت و نه شل ببندید، فضای دو انگشت باید زیر کمربند پوشک جا شود.
- دستمال مرطوب بدون الکل : (برای جلوگیری از تحریک پوست). از جلو به عقب پاک کنید (معمولا برای دختران) تا عفونت ایجاد نشود.
- کرم سوختگی : (پیشگیری یا درمان قرمزی پوست). لایه نازکی روی پوست تمیز و خشک بزنید.
- زیرانداز یا میز تعویض : (راحتی و بهداشت). قبل از گذاشتن نوزاد، همه وسایل را دم دست بگذارید.
- سطل پوشک دربدار : (کنترل بو). بلافاصله بعد از تعویض، پوشک را داخل آن بیندازید تا بو پخش نشود.
6- بیرون رفتن با نوزاد
در این سن شاید بیشتر برای معاینه پزشکی یا قدمزدن با طفلتان بیرون بروید.
- صندلی ایمنی خودرو (حتما به عقب) : حیاتی برای سفر امن بچه؛ کمربند را طوری ببندید که بند شانه در سطح شانه نوزاد یا کمی پایینتر باشد.
- کالسکه سبک یا چندمنظوره : (بسته به سبک زندگی). همیشه کمربند ایمنی را ببندید، حتی برای مسافت کوتاه.
- آغوشی یا قنداق پارچهای : (برای حمل آسان و آرامش نوزاد). سر نوزاد باید آزاد و کمی بالا باشد تا تنفس راحت باشد.
- کیف نوزاد : (شامل وسایل اضطراری مثل پوشک، لباس اضافه، دستمال مرطوب). قبل از هر خروج از خانه، محتویات را بررسی کنید: پوشک، دستمال، لباس اضافه، پتو سبک، بطری شیر یا آب جوشیده.
7- رشد جسمانی و بازی نوزاد
حواس و مهارتهای حرکتی نوزاد در حال رشد هستند.
- تشک بازی نوزاد (تشک تامی تایم) : برای تقویت عضلات گردن و بدن شیرخوار. روزی چند بار، هر بار ۳–۵ دقیقه نوزاد را روی شکم بگذارید تا عضلات گردن تقویت شود. همیشه نظارت کنید.
- اسباببازی نرم یا جغجغه : (تحریک شنوایی و لامسه). در فاصله ۲۰–۳۰ سانتیمتری صورت نوزاد تکان دهید تا دنبال کند.
- کتابهای کنتراست بالا : (مناسب برای دید محدود نوزاد). روزی چند دقیقه نشان دهید تا بینایی تحریک شود.
- آینه ایمن : (کمک به بچه برای شناخت خودش و تجربه دیداری جذاب). آینه نشکن را مقابل نوزاد بگذارید تا تصویر خود را ببیند و با آن تعامل کند.
جدول لوازم ضروری نوزاد بالای 6 ماه
|
بخش |
وسیله ضروری |
روش استفاده کوتاه |
|
🛏 خواب و راحتی |
گهواره/تخت کودک |
تشک سفت، ملحفه کشدار، خواباندن به پشت |
|
کیسه خواب یا پتو پوشیدنی |
جلوگیری از افتادن پتو، بستن کامل زیپ/دکمه |
|
|
ملحفه اضافه |
تعویض سریع در صورت کثیف شدن شبانه |
|
|
نویز سفید |
قرار دادن با فاصله، صدای ملایم برای خواب |
|
|
مانیتور نوزاد |
نظارت از اتاق دیگر |
|
|
👕 لباس |
بادی نخی |
پوشاندن آسان با دکمه پایین |
|
سرهمی پایدار |
بستن کامل برای گرم ماندن پاها |
|
|
ژاکت/سویشرت سبک |
استفاده در بیرون یا هوای خنک |
|
|
کلاه و دستکش |
تنظیم دما، جلوگیری از خراش صورت |
|
|
قنداق |
بستن دستها کنار بدن برای آرامش |
|
|
🧼 حمام و مراقبت |
وان یا پشتی شستوشو |
آب ولرم، نگه داشتن نوزاد با یک دست |
|
شامپو ملایم |
مقدار کم، شستوشوی آرام |
|
|
حوله کلاهدار |
خشک و گرم کردن سریع سر و بدن |
|
|
لیف نرم |
تمیز کردن چینهای پوست |
|
|
مرطوبکننده |
بعد از حمام روی پوست خشک |
|
|
ناخنگیر یا سوهان |
هنگام خوابیدن نوزاد برای ایمنی |
|
|
🍼 تغذیه |
شیر مادر |
شستوشوی دست، آروغگیری بعد از تغذیه |
|
شیر خشک |
تهیه با آب جوشیده خنک، شستوشوی شیشه |
|
|
دستمال آروغگیر |
روی شانه هنگام آروغ گرفتن |
|
|
پیشبند |
جلوگیری از لک شدن لباس |
|
|
🚼 تعویض پوشک |
پوشک مناسب سایز |
بستن نه خیلی سفت نه شل |
|
دستمال مرطوب |
پاک کردن از جلو به عقب |
|
|
کرم سوختگی |
لایه نازک روی پوست خشک |
|
|
زیرانداز تعویض |
آماده کردن قبل از گذاشتن نوزاد |
|
|
سطل پوشک دربدار |
جلوگیری از پخش بو |
|
|
🚗 بیرون رفتن |
صندلی ایمنی خودرو |
بند شانه در سطح یا پایینتر از شانه نوزاد |
|
کالسکه |
بستن کمربند حتی مسیر کوتاه |
|
|
آغوشی/قنداق پارچهای |
سر آزاد و کمی بالا برای تنفس |
|
|
کیف نوزاد |
همراه داشتن وسایل ضروری |
|
|
🎯 رشد و بازی |
تشک تایم شکم |
روزی چند بار ۳–۵ دقیقه، زیر نظر |
|
اسباببازی نرم/جغجغه |
در فاصله ۲۰–۳۰ سانتیمتری حرکت دهید |
|
|
کتاب کنتراست بالا |
روزی چند دقیقه نشان دهید |
|
|
آینه ایمن |
مقابل نوزاد برای بازی و شناخت خود |